Besluit  Gemeenteraad

Bevoegdheid

• Decreet Lokaal Bestuur, artikelen 40 en 41, §2, 2°
• Decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen, zoals nadien gewijzigd

Juridische grond

• Decreet Lokaal Bestuur
• Wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters en de identiteitskaarten en de wijzigingen die nadien volgen
• Wet van 23 november 1998 tot invoering van de wettelijke samenwoning
• Wet van 4 december 2012 tot wijziging van het Wetboek van de Belgische nationaliteit teneinde het verkrijgen van de Belgische nationaliteit migratieneutraal te maken
• Wet van 18 juni 2018 betreffende de voornaamswijziging
• Koninklijk besluit van 16 juli 1992 betreffende het houden van de bevolking- en vreemdelingenregisters, artikelen 7, 8, 12 en 14
• Koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs, zoals nadien gewijzigd
• Koninklijk besluit van 19 april 2014 betreffende de geldigheidsduur van paspoorten
• Koninklijk Besluit van 21 november 2016 betreffende de modaliteiten van aflevering van de uittreksels uit het strafregister aan particulieren die in werking trad op 12 februari 2017
• Koninklijk besluit van 24 december 2020 tot wijziging van het Koninklijk besluit van 8 oktober 1981 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen betreffende de begunstigden van het akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie
• Ministerieel besluit van 15 maart 2013 tot vaststelling van het tarief van de vergoedingen ten laste van de gemeenten voor de uitreiking van de elektronische identiteitskaarten voor Belgen, de elektronische identiteitsdocumenten voor Belgische kinderen onder de twaalf jaar en de elektronische verblijfsdocumenten, afgeleverd aan de vreemdelingen die legaal op het grondgebied van het Rijk verblijven, zoals nadien gewijzigd
• Ministerieel besluit van 15 september 2017 tot wijziging van het ministerieel besluit van 19 april 2014 aangaande de afgifte van paspoorten
• Ministerieel besluit van 6 oktober 2021 betreffende de modernisering van de verblijfstitels die aan onderdanen van derde landen en familieleden van een burger van de Europese Unie uitgereikt worden
• Omzendbrief van 11 juli 2018 betreffende de voornaamswijziging
• Europese verordening 2252/2004 van de Raad van 13 december 2004
• Uitvoeringsbesluit van de Commissie van 28 februari 2005 betreffende de foto
• Uitvoeringsbesluit van de Commissie van 28 juni 2006 betreffende de vingerafdrukken
• Consulair wetboek van 21 december 2013, hoofdstuk 10
• Burgerlijk wetboek betreffende het huwelijk, titel V
• Burgerlijk wetboek betreffende de wettelijke samenwoning, artikelen 1475 tot 1479
• Beslissing van de gemeenteraad van 21 december 2021 houdende vaststelling belastingreglement op het afleveren van administratieve stukken
• Beslissing van het college van burgemeester en schepenen van 5 december 2023 houdende voorbereiding van de beslissing van de gemeenteraad houdende goedkeuring van het belastingreglement op het afleveren van administratieve stukken voor 2020-2025

Feiten

Elektronische identiteitskaarten, elektronische verblijfskaarten en -verblijfsvergunningen, kids-IDs, reispaspoorten en reisdocumenten en rijbewijzen worden door burgers van Overijse aangevraagd bij het lokaal bestuur. De aanmaak van deze kaarten is georganiseerd door de hogere federale overheden en wordt aangeleverd door firma's aangesteld door de hogere federale overheden.

Op 7 november 2023 ontving de dienst burgerzaken via e-mail de omzendbrief voor de aanpassing van de tarieven die door de FOD Binnenlandse Zaken aan de gemeenten zal worden aangerekend voor de uitreiking van elektronische identiteitskaarten en -documenten vanaf 1 januari 2024. De nieuwe tarieven worden berekend op basis van de gezondheidsindex volgens de formule: (basistarief x nieuwe index) / basisindex.

Op 7 december 2023 ontving de dienst burgerzaken via e-mail de omzendbrief voor de toekenning van de tarieven die door de FOD Binnenlandse Zaken aan de gemeenten zal worden aangerekend voor de uitreiking van elektronische verblijfskaarten en -documenten vanaf 1 januari 2024 voor vreemdelingen jonger dan 12 jaar. Deze Kids-IDs voor vreemdelingen jonger dan 12 jaar kunnen worden aangevraagd vanaf 15 januari 2024.

Sinds 1 augustus 2018 is de bevoegdheid voor het wijzigen van de voornaam van de FOD Justitie naar de gemeente overgeheveld. Dit betekent dat het lokaal bestuur de bevoegdheid heeft om een gemeentebelasting te heffen wanneer iemand een voornaamswijziging aanvraagt. Dit uiteraard rekening houdend met de voorwaarden voor vermindering of vrijstelling zoals gestipuleerd in het burgerlijk wetboek.

De huwelijken op vrijdag en zaterdag zijn betalend. Ook wordt er een annulatiekost aangerekend, uitgezonderd omwille van medische redenen, voor burgers die hun huwelijk annuleren minder dan 15 dagen vóór de huwelijksdatum. 

De dienst Burgerzaken zet, volgens de meerjarenplanning, verder in op digitalisering. Met een digitaal loket kunnen burgers hun attesten, zoals een attest van woonst, gezinssamenstelling, uittreksel uit het strafregister maar ook uittreksels en afschriften van hun geboorteakte of huwelijksakte op een beveiligde en digitale manier aanvragen en verkrijgen. Ook adreswijzigingen worden digitaal doorgegeven aan de dienst Burgerzaken.

De uittreksels, afschriften uit het bevolkingsregister en de registers van de burgerlijke stand, alsook het uittreksel uit het strafregister worden gratis aan de burger aangeboden. De burger kan 24/7 de nodige attesten, afschriften en uittreksels aanvragen en onmiddellijk bekomen, zonder tussenkomst van een medewerker van de dienst Burgerzaken. Indien de attesten en uittreksels/afschriften betalend blijven, zou er een digitale betaling moeten worden gekoppeld aan de aanvraag, wat het proces voor aanvraag/aflevering van attesten, uittreksels en afschriften bemoeilijkt en vertraagt. Vandaar werd er gekozen om deze kosten van het digitaal loket niet door te rekenen en deze afschriften en uittreksels gratis aan te bieden.

Uiteraard blijven de aanvragen voor de uittreksels uit het strafregister en attest, uittreksel of afschrift uit het bevolkingsregister en de registers van de burgerlijke stand mogelijk via e-mail of aan het loket om alle burgers de mogelijkheid te geven om de nodige documenten te kunnen verkrijgen. Dit voor de burgers die niet zo digitaal vaardig zijn. Het digitaal loket is een uitbreiding van de mogelijkheden voor het aanvragen/ verkrijgen van attesten, uittreksels en afschriften.

Motivering

Voor het aanmaken van elektronische identiteitskaarten, elektronische verblijfskaarten en -verblijfsvergunningen, kids-IDs, reispaspoorten en reisdocumenten en rijbewijzen rekenen de hogere federale overheden aanmaakkosten aan aan het lokaal bestuur. Deze aanmaakkosten zijn afhankelijk van de federale overheid en al dan niet jaarlijks onderhevig aan indexeringen. Het is aangewezen dat deze aanmaakkosten worden doorgerekend aan de burger. Het lokaal bestuur heeft ook de bevoegdheid om een gemeentebelasting te heffen op het afleveren van administratieve stukken.

Het is aangewezen dat de kosten die de FOD Binnenlandse Zaken aanrekent aan de gemeente voor de uitreiking van administratieve stukken worden doorgerekend aan de burger.
Tevens is het wenselijk dat de gemeente gebruik maakt van de mogelijkheid om een gemeentebelasting te heffen op de administratieve stukken.

De tarieven van de FOD worden verhoogd op basis van de schommelingen van de gezondheidsindex. Het gewijzigde ministerieel besluit van 15 maart 2013 bepaalt dat vanaf 1 januari 2023 de bedragen automatisch worden herzien volgens volgende formule:

nieuw tarief = (basistarief x nieuwe index)/basisindex.

De tarieven voor de gemeentebelasting werden op de gemeenteraad van 23 februari 2021 goedgekeurd. Het betreft tarieven die werden afgerond om ze makkelijker te kunnen hanteren aan de loketten en te voorkomen dat, elk jaar opnieuw, de tarieven voor de burger moeten worden verhoogd telkens wanneer er een indexering van de tarieven gebeurt bij de FOD. Op die manier kunnen jaarlijkse aanpassingen voor de burger worden vermeden zolang de FOD Binnenlandse Zaken haar tarieven, bovenop de jaarlijkse indexering, niet dusdanig verhoogt boven de tarieven die de gemeente aanrekent aan de burger.

De nieuwe geïndexeerde tarieven voor de identiteitskaarten, kids-ID en verblijfsdocumenten door de FOD Binnenlandse Zaken hebben voor de aanvragen van identiteitskaarten, kids-ID en verblijfsdocumenten in spoedprocedure een substantiële invloed op de tarieven die worden aangerekend aan de burger. Daarom zullen de tarieven voor deze spoedprocedures aangerekend aan de burger verhoogd worden vanaf 1 januari 2024.

Sinds 1 augustus 2018 is de bevoegdheid voor het wijzigen van de voornaam van de FOD Justitie naar de gemeente overgeheveld. Dit betekent dat het lokaal bestuur de bevoegdheid heeft om een gemeentebelasting te heffen wanneer iemand een voornaamswijziging aanvraagt. Dit uiteraard rekening houdend met de voorwaarden voor vermindering of vrijstelling zoals gestipuleerd in het burgerlijk wetboek.

De huwelijken op vrijdag en zaterdag worden betalend voor een huwelijksaangifte vanaf 1 januari 2024. Ook zal er een kost voor annulatie van een huwelijk worden aangerekend, uitgezonderd omwille van medische redenen, voor burgers die hun huwelijk annuleren minder dan 15 dagen vóór de huwelijksdatum.

Voor attesten en uittreksels heeft het lokaal bestuur de bevoegdheid om een gemeentebelasting te heffen op het afleveren van attesten en uittreksels. Het afschaffen van de belasting op een uittreksel uit het strafregister of een attest, uittreksel of afschrift uit het bevolkingsregister en de registers van de burgerlijke stand, maakt het mogelijk voor de burger om 24/7 ook deze attesten aan te vragen via het digitale loket. Wat een verbetering is voor de dienstverlening naar de burger toe.

Financiële aspecten

De opbrengsten van deze belasting worden begroot onder:
- beleidsdomein: algemene financiering (AF)
- beleidsveld: 0020 fiscale aangelegenheden
- algemene rekening (ARK): 7315000 - afgifte identiteitsbewijzen/paspoorten/trouwboekjes/uittreksels.

Relevante documenten

• Brief van 6 november 2023 van de FOD Binnenlandse Zaken, algemene Directie Identiteit en Burgerzaken, Dienst eID
• Brief van 7 december 2023 van de FOD Binnenlandse Zaken, algemene Directie Identiteit en Burgerzaken, Dienst eID